Kot egzotyczny

Kot egzotyczny to perski temperament w wersji łatwiejszej w pielęgnacji: ten sam spokój i płaski pysk, ale krótka, pluszowa sierść zamiast długiej. To dobry wybór dla osoby, która chce perskiego charakteru bez codziennego czesania.

Charakter

Kot egzotyczny to perski charakter w wygodniejszym opakowaniu. Ma ten sam spokój i tę samą łagodność, a do tego równie niską potrzebę ruchu, tylko w kocie o krótkiej sierści. Nie urządza szaleństw, nie wspina się pod sufit i nie budzi domu o świcie. Woli obserwować życie z ciepłego legowiska i włączać się do zabawy na własnych warunkach.

W kontakcie z człowiekiem egzotyczny bywa cieplejszy niż perski. Wiele osobników chętnie wskakuje na kolana i domaga się głaskania, a przywiązanie do opiekuna okazuje spokojną obecnością, nie chodzeniem krok w krok. Głos ma cichy i sięga po niego rzadko, dlatego to dobra rasa do bloku, gdzie liczy się cisza.

Egzotyczny dobrze czuje się w rodzinie. Z dziećmi, które szanują jego spokój, układa poprawne relacje, a z łagodnym psem potrafi żyć w zgodzie, choć raczej go toleruje, niż aktywnie się z nim bawi. Jak większość spokojnych ras potrzebuje kryjówki, do której może się wycofać, gdy w domu robi się głośno.

To kot na stałe do domu. Egzotyczny nie ma instynktu wędrowca ani ochoty na dwór, a płaski pysk źle znosi upał, więc mieszkanie z kilkoma wygodnymi legowiskami odpowiada mu w zupełności. Znosi kilka godzin samotności, o ile ma stały rytm dnia. Dla osoby, która chce perskiego temperamentu bez codziennego czesania, egzotyczny jest naturalnym wyborem, także jako pierwszy kot. Praktyczne przygotowania opisujemy w poradniku pierwszy kot w domu.

Wygląd

Egzotyczny wygląda jak perski, któremu ktoś skrócił futro. Ma tę samą krępą, zaokrągloną sylwetkę na krótkich, mocnych łapach oraz tę samą szeroką głowę z pełnymi policzkami i dużymi, okrągłymi oczami o łagodnym wyrazie. Dorosłe koty ważą 3,5-6 kg, a masywna budowa sprawia, że wydają się cięższe, niż są w rzeczywistości.

Kluczowa różnica dotyczy sierści. Zamiast długiej okrywy egzotyczny ma futro krótkie, ale gęste i wyjątkowo miękkie, z bujnym podszerstkiem, który odstaje od ciała i nadaje mu pluszowy wygląd. Ta sierść przypomina w dotyku miś zabawkę, stąd popularne określenie rasy jako perski dla leniwych.

Płaski pysk egzotyczny odziedziczył po perskim w komplecie. Nos jest krótki i wsunięty między oczy, a profil bywa niemal płaski w skrajnym typie pokazowym. Podobnie jak u perskiego istnieje łagodniejsza odmiana o nieco dłuższym nosie, która mniej cierpi z powodu problemów z oddychaniem i łzawieniem. To ważne kryterium przy wyborze kocięcia.

Umaszczenia egzotycznego są równie liczne co u perskiego. Wzorzec dopuszcza kolory jednolite, dymne, cieniowane oraz wzory tabby i szylkretowe, a barwę oczu dobiera się do koloru futra. Dzięki krótkiej sierści rysunek i kolor są zwykle wyraźniejsze niż u długowłosego kuzyna.

Pielęgnacja

Tu kryje się największa przewaga egzotycznego nad perskim. Krótka sierść nie filcuje się w kołtuny, dlatego zamiast codziennego czesania wystarczy szczotkowanie 2-3 razy w tygodniu. To pielęgnacja w zasięgu osoby, która nie ma czasu na codzienny rytuał przy długowłosym kocie.

Nie znaczy to, że egzotyczny nie linieje. Gęsty podszerstek gubi się przez cały rok, a wiosną i jesienią szczególnie obficie, więc w okresie linienia zwiększ częstotliwość szczotkowania. Najlepiej sprawdza się metalowy grzebień o średnich zębach oraz gumowa rękawica, która zbiera luźny włos i przypomina głaskanie. Więcej o technice znajdziesz w poradniku jak czesać kota.

Płaski pysk wymaga takiej samej uwagi jak u perskiego. Nadmierne łzawienie zostawia rdzawe zacieki w kącikach oczu, które trzeba codziennie przemywać wilgotnym płatkiem, bo zaschnięta wydzielina podrażnia skórę. U części kotów karma osadza się w fałdach wokół nosa, więc okolicę pyska warto oczyszczać po posiłkach.

Reszta opieki jest standardowa. Pazury kontroluj co 2-3 tygodnie, zęby przyzwyczajaj do szczotkowania od kocięcia, a raz w miesiącu waż kota, bo przy niskiej aktywności łatwo o nadwagę. Egzotyczny ceni czystą, przestronną kuwetę, o której doborze piszemy w poradniku jak wybrać kuwetę. Zadbaj też o stabilny drapak, bo masywny kot łatwo przewróci lekką konstrukcję.

Zdrowie

Krótka sierść nie zmienia tego, że egzotyczny nosi w genach cały bagaż zdrowotny perskiego. Fundamentem problemów jest płaski pysk, czyli brachycefalia. Ciasne drogi oddechowe utrudniają nabieranie powietrza, więc niektóre koty posapują, pochrapują i marnie znoszą upał. Dokłada się do tego wadliwe ustawienie aparatu łzowego, od którego biorą się mokre kąciki oczu i brązowe smugi, a także wady zgryzu po skróconej szczęce.

Ciężar objawów rozkłada się nierówno. Egzotyczne o mocno spłaszczonym profilu chorują częściej niż te z nieco dłuższym noskiem. Jeżeli marzy Ci się kot swobodnie łapiący oddech, szukaj hodowli, która celuje w umiarkowany typ pyska. Przy egzotycznym waży to więcej niż uroda mordki.

Po perskich przodkach egzotyczny dziedziczy również wielotorbielowatość nerek, czyli PKD. Powstające w nerkach torbiele z płynem powoli rujnują narząd i prowadzą go ku niewydolności. Nosiciela wskaże pewny test DNA, dlatego badanie obu rodziców przed rezerwacją kocięcia jest nie do pominięcia. Więcej o schorzeniu znajdziesz w artykule o przewlekłej chorobie nerek u kota.

Reszta to rutyna, jak u każdego kota. Zadbaj o komplet szczepień z kalendarza szczepień, systematyczne odrobaczanie i doroczny przegląd u weterynarza. Od 7. roku życia warto dorzucić badania krwi kontrolujące nerki. Zadbany egzotyczny dożywa 12-15 lat. Bierz kocię tylko z hodowli zrzeszonej w FIFe, WCF lub TICA, po badaniach rodziców i nie wcześniej niż w 12. tygodniu życia.

Kiedy do weterynarza

Duszność u płaskopyskiego kota bywa mylnie uznawana za normę rasy. Nie odkładaj wizyty, jeśli egzotyczny oddycha z otwartym pyskiem w spoczynku, łapie powietrze szybciej niż zwykle albo słabnie po chwili zabawy. Sprawdzenia wymaga też ropny wyciek z oczu oraz gwałtowna utrata apetytu. Pełen katalog objawów opisaliśmy w tekście o objawach wymagających pilnej wizyty.

Żywienie

Egzotycznego karmi się tak jak każdego kota: pełnoporcjową karmą z przewagą mięsa. Jako drapieżnik bezwzględnie mięsożerny potrzebuje substancji obecnych tylko w mięsie, w tym tauryny, przez co roślinny talerz nie ma tu racji bytu. Prawdziwe wyzwanie przy tej rasie to nie rodzaj karmy, tylko pilnowanie wagi.

Egzotyczny rusza się mało, a pod gęstym futrem trudno na oko wychwycić rosnący brzuszek, dlatego porcje kontroluj od pierwszego dnia. Zamiast dokładać do miski na wyczucie, policz zapotrzebowanie w kalkulatorze kalorii i rozpisz dzienną ilość w kalkulatorze porcji. Karmę waż na wadze kuchennej. Mokra karma jest tu sprzymierzeńcem, bo przy dużej objętości ma mało kalorii, dostarcza wody i wspiera nerki obciążone ryzykiem PKD.

Nie znika też sprawa płaskiego pyska. Spłaszczona szczęka gorzej radzi sobie z wyłuskiwaniem krokietów z dna miski, więc sięgnij po karmę o kęsie dopasowanym do takiego pyska i po płytkie, szerokie naczynie. Kiedy egzotyczny rozrzuca jedzenie dookoła i mozoli się nad każdym kęsem, zmień miskę lub format suchej karmy.

Po kastracji potrzeby energetyczne maleją, a chętka na jedzenie rośnie, dlatego od razu zmniejsz porcje i pilnuj kondycji. Przejście na nową karmę rozłóż na 5-7 dni i mieszaj ją ze starą, żeby oszczędzić kotu biegunki. Miskę z wodą trzymaj z dala od jedzenia i kuwety, a przy leniwie pijącym kocie wypróbuj poidło fontannowe.

Historia rasy

Kot egzotyczny to rasa stosunkowo młoda, a jej powstanie było w dużej mierze przypadkiem. W połowie XX wieku amerykańscy hodowcy kotów krótkowłosych, między innymi rasy amerykańskiej krótkowłosej, krzyżowali swoje koty z perskimi, żeby poprawić budowę ciała i wzbogacić paletę kolorów. Efektem były koty o krótkiej, ale gęstej i pluszowej sierści oraz o perskim typie głowy.

Zamiast pozostać ubocznym produktem tych krzyżówek, nowy typ zyskał własnych zwolenników. W latach 60. XX wieku hodowcy w Stanach Zjednoczonych rozpoczęli celowy program, którego celem było ustabilizowanie rasy o wyglądzie perskiego i wygodniejszej w pielęgnacji krótkiej sierści. Rasa została uznana pod nazwą Exotic Shorthair, po polsku kot egzotyczny lub egzotyczny krótkowłosy.

Do dziś egzotyczny prowadzony jest w ścisłym powiązaniu z perskim. Wzorzec obu ras jest niemal identyczny poza długością sierści, a w wielu organizacjach dopuszcza się krzyżowanie egzotycznych z perskimi. Z tego powodu w miotach egzotycznych rodzą się czasem kocięta długowłose, w praktyce nieodróżnialne od perskich. Spokrewnione rasy porównasz w naszym katalogu ras kotów.

Ile kosztuje kot egzotyczny?

Egzotyczny to rasa z wyższej półki: 2 500-6 000 zł za kocię z pełnym rodowodem. Ceny wyraźnie poniżej tego zakresu zwykle oznaczają pseudohodowlę, w której nikt nie badał rodziców w kierunku PKD.

Na ostateczną kwotę wpływa renoma hodowli, odmiana barwna, typ pyska i przeznaczenie kota. Zwierzę do domu, bez planów wystawowych, kosztuje mniej niż osobnik z prawami hodowlanymi. W cenę od rzetelnego hodowcy wliczone jest to, czego nie widać na zdjęciu: test DNA rodziców, szczepienia, odrobaczenie, chip i umowa kupna.

Zanim kot przekroczy próg, przygotuj wyprawkę: kuwetę, drapak, transporter, miski i akcesoria. Kompletną listę znajdziesz w naszej wyprawce dla kociaka. Przy egzotycznym wystarczy podstawowy metalowy grzebień i rękawica, bo pielęgnacja krótkiej sierści jest znacznie prostsza niż u perskiego.

Stałe koszty egzotycznego są niższe niż u perskiego właśnie dzięki krótkiej sierści: odpada regularny groomer i codzienne rozczesywanie. Do budżetu dolicz karmę, żwirek oraz rezerwę na profilaktykę okulistyczną i nerkową, bo to dwa najczęstsze obszary problemów tej rasy. Rozsądnym zabezpieczeniem bywa ubezpieczenie zwierzęcia.

Czy kot egzotyczny jest dla Ciebie?