Devon rex

Mały kot o wielkich uszach i kręconej sierści, który zachowuje się jak wieczne kocię. Devon rex uczy się sztuczek, kradnie jedzenie ze stołu i chodzi za opiekunem krok w krok.

Charakter

Devon nie zna pojęcia dystansu: siada na ramieniu, wchodzi pod koc i asystuje przy każdej czynności. Poziomem energii przypomina raczej psa szczeniaka. Nudzi się szybko, więc rotuj zabawki i ucz go sztuczek, chętnie aportuje.

To rasa o wybitnie psim usposobieniu. Devon wita opiekuna w drzwiach, przybiega na zawołanie i potrafi opanować proste komendy, zwłaszcza gdy w grę wchodzi przysmak. Trening z klikerem albo krótkie sesje nauki sztuczek to dla niego świetna rozrywka, a przy okazji sposób na rozładowanie energii. Bez takich zajęć sam znajdzie sobie zadania, niekoniecznie po Twojej myśli: otwieranie szafek i strącanie drobiazgów z półek należą do klasyki.

Devon uwielbia wysokość. Szczyt szafy, lodówka i Twoje ramię to jego naturalne punkty obserwacyjne, dlatego wysoki drapak oraz półki na ścianie są w tym domu obowiązkowe. Kot jest przy tym delikatny w kontakcie: pazurów używa rzadko, a wobec dzieci wykazuje sporo cierpliwości, o ile te szanują jego granice. Z psami i innymi kotami dogaduje się wyjątkowo dobrze, często to właśnie devon inicjuje wspólne zabawy.

Figlarność nie mija z wiekiem. Kilkuletni devon bawi się z takim samym zapałem jak kocię, a wspólna zabawa z opiekunem cieszy go bardziej niż samotne gonienie piłki. Zaplanuj przynajmniej dwie sesje dziennie z wędką albo innym ruchomym celem. Rotacja zabawek działa lepiej niż ich liczba: schowaj część na tydzień, a po powrocie znów będą ciekawe.

Ta towarzyskość ma drugą stronę. Devon źle znosi samotność i pusty dom przez dziesięć godzin dziennie będzie dla niego źródłem stresu. Jeśli pracujesz poza domem, rozważ od razu parę kotów albo kota i psa. Osobom, które dopiero planują adopcję, przyda się nasz poradnik pierwszy kot w domu. Głosu używa umiarkowanie: ćwierka i pomrukuje, ale nie jest tak rozmowny jak koty orientalne.

Wygląd

Drobny kot o smukłych łapach, dużych oczach i ogromnych, nisko osadzonych uszach. Falowana sierść bez włosa okrywowego jest miękka jak zamsz i miejscami przerzedzona, co jest normą rasy.

Głowę devona porównuje się do elfiej: krótki klin, wyraźnie zaznaczone kości policzkowe i pyszczek, który wygląda, jakby kot lekko się uśmiechał. Uszy są ogromne w stosunku do głowy, szerokie u nasady i zaokrąglone na końcach. Dopełniają tego duże, owalne oczy, przez które devon zyskał opinię kota o wiecznie zdziwionym spojrzeniu. Wibrysy bywają krótkie i pokręcone, a do tego łatwo się łamią, bo odpowiada za nie ta sama mutacja, która faluje sierść.

Sylwetka jest lekka, ale nie krucha. Pod cienkim futrem kryją się sprężyste mięśnie, a długie tylne nogi pozwalają devonowi skakać wyżej, niż sugerowałaby jego masa. Dorosły kot waży 2,5-4,5 kg, przy czym samice są zwykle wyraźnie drobniejsze od samców.

Największym wyróżnikiem pozostaje okrywa. Włos jest krótki, delikatny i układa się w luźne fale, najlepiej widoczne na grzbiecie oraz bokach. Brakuje mu twardego włosa okrywowego, dlatego futro w dotyku przypomina ciepły plusz. Miejscami sierść bywa tak delikatna, że się wyciera, zwłaszcza tam, gdzie kot często się ociera. U młodych kotów okrywa bywa rzadsza i pełni nabiera dopiero z wiekiem. Wzorzec dopuszcza wszystkie odmiany barwne, od jednolitych przez pręgowane po point.

Pielęgnacja

Szczotkowanie praktycznie zbędne: wystarczy przegładzić dłonią lub miękką rękawicą. Delikatna sierść słabo chroni przed zimnem, devon szuka ciepła i doceni budkę lub kocyk. Waż kota co miesiąc, przy tak drobnej sylwetce łatwo przeoczyć przybieranie.

Zasada numer jeden brzmi: mniej znaczy lepiej. Falowany włos jest cienki i łamliwy, więc twarda szczotka albo energiczne czesanie potrafią go po prostu powyrywać, a wytarte miejsca odrastają powoli. Zamiast tego raz w tygodniu przetrzyj kota wilgotną ściereczką z irchy lub miękką flanelą, zgodnie z kierunkiem układania fal. Taki zabieg zbiera luźne włoski i nadaje okrywie połysk, a większość devonów traktuje go jak pieszczoty. Po zmoknięciu delikatnie osusz kota ręcznikiem, bez tarcia.

Skóra devona bywa lekko przetłuszczona, zwłaszcza w miejscach, gdzie sierść jest przerzedzona. Zwykle wystarcza przecieranie. Kąpiel zostaw na sytuacje wyjątkowe i używaj wtedy łagodnego szamponu dla kotów. Pazury przycinaj co 2-3 tygodnie, a do szczoteczki do zębów przyzwyczajaj kota od małego.

Duże uszy zbierają kurz i produkują sporo woskowiny. Zaglądaj do nich przy cotygodniowym przecieraniu, a zabrudzenia usuwaj gazikiem z preparatem do czyszczenia uszu, nigdy patyczkiem wpychanym w kanał. Zdrowe ucho jest jasnoróżowe i nie wydziela nieprzyjemnego zapachu.

Ciepłolubność tej rasy to nie anegdota. Devon będzie okupował kaloryfer, wślizgiwał się pod kołdrę i wybierał nasłonecznione parapety, dlatego zapewnij mu ciepłe legowisko z dala od przeciągów. Ubranko przydaje się rzadko, w ogrzewanym mieszkaniu zwykle wystarczą przytulne posłania. Kontrolę masy ciała ułatwi Ci kalkulator idealnej wagi.

Zdrowie

Do rasowych ryzyk należą HCM i miopatia dziedziczna, na którą istnieje test DNA. Dobrze prowadzony devon żyje 12-16 lat. Duże uszy produkują sporo woskowiny, czyść je co 1-2 tygodnie.

Kardiomiopatia przerostowa (HCM) to najczęstsza choroba serca u kotów w ogóle, a devon rex należy do ras, u których warto zachować szczególną czujność. Choroba polega na pogrubieniu mięśnia sercowego, przez co serce stopniowo traci wydolność. Jej podstępność bierze się stąd, że kot potrafi długo nie zdradzać żadnych objawów. Sygnałem bywa dopiero przyspieszony oddech, szybka męczliwość podczas zabawy albo nagła zapaść. Reproduktory w hodowli powinny mieć regularnie wykonywane echo serca, dlatego przy zakupie kocięcia poproś o wyniki badań kardiologicznych obojga rodziców.

Drugim problemem jest dziedziczna miopatia devon rexów, choroba mięśni opisywana u tej rasy i u spokrewnionych z nią sfinksów. Ujawnia się zwykle już u kociąt: chore maluchy szybko się męczą, poruszają się sztywno i miewają trudności z utrzymaniem głowy. Choroby nie da się wyleczyć, ale da się jej uniknąć, bo istnieje test DNA wykrywający mutację. Odpowiedzialny hodowca bada koty rozpłodowe i dobiera pary tak, by chore kocię nie miało prawa się urodzić. Zapytaj o wyniki wprost, rzetelna hodowla pokaże je bez wahania.

Trzecie ryzyko to zwichnięcie rzepki, czyli przemieszczanie się rzepki poza bruzdę stawu kolanowego. Objawia się kulawizną, podskakującym chodem albo tym, że kot nagle zatrzymuje się w biegu i otrząsa tylną łapę. Łagodne przypadki wymagają jedynie obserwacji i utrzymania szczupłej sylwetki, cięższe kwalifikują się do zabiegu ortopedycznego. U tak skocznej rasy zwracaj uwagę na każdą zmianę sposobu poruszania się.

Poza tym devon choruje podobnie jak inne koty domowe. Fundamentem profilaktyki są szczepienia zgodne z kalendarzem szczepień, coroczne przeglądy u lekarza i pilnowanie prawidłowej masy ciała. Kocięta kupuj wyłącznie z zarejestrowanych hodowli (FIFe, WCF lub TICA), które wykonują testy, socjalizują maluchy i wydają je po 12. tygodniu życia.

Kiedy do weterynarza

Nie zwlekaj z wizytą, gdy devon oddycha szybko lub z otwartym pyszczkiem, męczy się po krótkiej zabawie albo zaczyna kuleć. Alarmujące są też apatia, brak apetytu utrzymujący się ponad dobę i każda nagła zmiana zachowania. Pełną listę stanów wymagających szybkiej reakcji znajdziesz w artykule o objawach wymagających pilnej wizyty.

Żywienie

Devon rex to niewielki kot o dużym temperamencie, więc jego zapotrzebowanie energetyczne bywa wyższe, niż sugerowałaby sama masa ciała. Nie zmienia to zasady podstawowej: kot jest bezwzględnym mięsożercą i potrzebuje karmy pełnoporcjowej opartej na białku zwierzęcym. Dzienne zapotrzebowanie policzysz w kalkulatorze kalorii, a przełożysz je na gramy w kalkulatorze dziennej porcji.

Dobrym wyborem jest karma mokra albo model mieszany, bo devony, jak większość kotów, piją niechętnie. Stałe pory posiłków i 2-4 mniejsze porcje dziennie sprawdzają się lepiej niż pełna miska stojąca cały dzień. Porcje odmierzaj wagą kuchenną, nie na oko. Świeża woda powinna stać z dala od jedzenia, a czy kot pije wystarczająco, ocenisz w kalkulatorze nawodnienia. Po kastracji zapotrzebowanie wyraźnie spada i drobny kot przybiera na wadze niepostrzeżenie, dlatego porcję trzeba wtedy skorygować. Kocię karm karmą dla kociąt mniej więcej do ukończenia roku.

Osobny temat to talerz opiekuna. Devon słynie z bezczelnego podkradania jedzenia ze stołu i potrafi zniknąć z kanapką szybciej, niż zdążysz zareagować. To nie tylko kwestia manier: na ludzkim talerzu czają się produkty toksyczne, z czekoladą oraz cebulą na czele. Nie zostawiaj jedzenia bez nadzoru i pilnuj, by przysmaki nie przekraczały 10% dziennych kalorii.

Historia rasy

Historia devon rexa zaczyna się około 1960 roku w hrabstwie Devon w południowo-zachodniej Anglii. W okolicy nieczynnej kopalni cyny koło miasteczka Buckfastleigh grasował bezpański kocur o nietypowo skręconym futrze. Mieszkająca nieopodal Beryl Cox opiekowała się kotką, która wydała na świat miot z jego udziałem. Jedno z kociąt odziedziczyło falowaną sierść ojca. Nazwano je Kirlee i to właśnie ten kot został protoplastą całej rasy.

Początkowo sądzono, że Kirlee nosi ten sam gen co cornish rex, odkryty kilka lat wcześniej w sąsiedniej Kornwalii. Kojarzenia z kotami kornwalijskimi przyniosły jednak wyłącznie kocięta o prostym włosie. Wniosek mógł być tylko jeden: za loki devona odpowiada inna, niezależna mutacja. Oba geny są recesywne, więc kocię musi otrzymać kopię od obojga rodziców, by urodzić się kędzierzawe.

Hodowcy zarejestrowali devon rexa jako osobną rasę, a europejskie federacje felinologiczne uznały ją jeszcze w latach 60. Do Polski devony trafiły znacznie później, ale szybko zdobyły grono wiernych entuzjastów. Dziś rasa ma stabilną populację hodowlaną w Europie i Ameryce Północnej, a wzorce federacji opisują ją jako kota o elfiej głowie i falowanej okrywie. Rodowodowe devony na całym świecie wywodzą się w prostej linii od Kirlee.

Ile kosztuje devon rex?

Cena kocięcia zależy przede wszystkim od hodowli: jej renomy, linii hodowlanej oraz zakresu badań wykonywanych u rodziców. Test DNA w kierunku miopatii, echo serca reproduktorów, rejestracja w federacji i dobra socjalizacja kociąt kosztują, i to właśnie za nie płacisz w cenie rodowodowego devona. Aktualne widełki znajdziesz w profilu rasy obok. Ogłoszenia wyraźnie tańsze, bez rodowodu, niemal zawsze oznaczają pseudohodowlę, a pozorna oszczędność często wraca w rachunkach za leczenie.

Na start przygotuj wyprawkę: transporter, kuwetę ze żwirkiem, miski i legowisko, pełną listę znajdziesz w wyprawce dla kociaka. Devon je stosunkowo niewiele, ale budżet obciążą raczej zabawki i akcesoria: ten kot potrzebuje stałych atrakcji. Dolicz solidne drzewko do wspinania, bo chwiejna konstrukcja z najniższej półki szybko wyląduje w kącie.

Stałe wydatki są umiarkowane. Mały kot zjada mniejsze porcje niż olbrzymy pokroju maine coona, więc nawet karma z wysokiej półki nie rujnuje budżetu. Do tego dochodzą żwirek, regularne odrobaczanie i coroczna wizyta kontrolna ze szczepieniem.

Specyfika rasy podnosi jeden koszt: profilaktykę kardiologiczną. Kontrolne echo serca to wydatek, który rozsądnie jest wpisać w budżet devona, zwłaszcza gdy w linii kota notowano HCM. Z drugiej strony minimalna pielęgnacja oznacza zero wydatków na groomera. Dobrym zwyczajem jest też odkładanie co miesiąc stałej sumy na nieprzewidziane leczenie albo wykupienie ubezpieczenia, kocia ortopedia potrafi zaskoczyć cenami.

Czy devon rex jest dla Ciebie?