Czy kot może jeść tuńczyka?

Tak, ale wyłącznie okazjonalnie i w małej ilości. Łyżka tuńczyka w sosie własnym raz w tygodniu to bezpieczne maksimum dla zdrowego, dorosłego kota. Tuńczyk z puszki nie jest pokarmem pełnoporcjowym: brakuje mu witaminy E, tauryny w stabilnej formie i właściwych proporcji minerałów. Do tego jako duża ryba drapieżna kumuluje rtęć. Karmienie kota głównie tuńczykiem to prosta droga do problemów zdrowotnych, choć sam zapach sprawia, że koty są w stanie oddać za niego duszę.

Zapach tuńczyka działa na większość kotów jak magnes. Problem w tym, że to duża ryba drapieżna, która kumuluje metylortęć. Kot ważący 4 kg osiąga niebezpieczne poziomy znacznie szybciej niż człowiek.

Czy tuńczyk jest bezpieczny dla kota?

W rozsądnej ilości tak. Rozróżnij jednak dwie rzeczy: tuńczyka z puszki dla ludzi i karmę pełnoporcjową z tuńczykiem. Puszka ze sklepu spożywczego to samo mięso ryby, czasem z solą lub olejem. Karma z tuńczykiem ma uzupełnioną witaminę E, taurynę i minerały, więc może być podstawą diety. Ta różnica tłumaczy, czemu kot może codziennie jeść karmę o smaku tuńczyka, ale nie codziennie tuńczyka z puszki.

Co tuńczyk daje, a czego mu brakuje

Na plus: dużo pełnowartościowego białka i kwasy omega-3. Na minus: niedobór witaminy E, mało wapnia i zbyt duża zmienność składu, by traktować puszkę jak posiłek. Dlatego tuńczyk pozostaje w kategorii przysmaków, obok gotowanego kurczaka.

Zagrożenia przy regularnym podawaniu

Dieta oparta na tuńczyku była u kotów opisywana jako przyczyna żółtego stłuszczenia tkanki podskórnej, czyli bolesnego zapalenia wynikającego z niedoboru witaminy E. Dochodzi do tego nadmiar soli w niektórych puszkach i uzależnienie smakowe: kot przyzwyczajony do tuńczyka potrafi odmawiać zwykłej karmy.

Drugi problem to rtęć. Tuńczyk stoi wysoko w morskim łańcuchu pokarmowym i przez całe życie odkłada metylortęć w mięśniach. Kot jest mały, więc regularne porcje szybciej zbliżają go do progu toksycznego niż człowieka. Zatrucie rozwija się powoli i uderza w układ nerwowy: zaczyna się od niezborności ruchów i drżeń.

Trzeci problem dotyczy ryby surowej. Zawiera ona tiaminazę, enzym rozkładający witaminę B1. Kot karmiony surową rybą może rozwinąć jej niedobór, który objawia się zaburzeniami neurologicznymi. Gotowanie niszczy tiaminazę, więc świeży tuńczyk podawaj wyłącznie po obróbce termicznej.

Bezpieczne zasady

• Wybieraj tuńczyka w sosie własnym, nigdy w oleju ani w zalewie z cebulą.
• Porcja: maksymalnie jedna łyżka raz w tygodniu dla dorosłego kota.
• Kotkom w ciąży i kociętom tuńczyka nie podawaj wcale.
• Karmy pełnoporcjowe z tuńczykiem to co innego: mają uzupełnioną witaminę E i kontrolowany skład.

Łyżka tuńczyka w sosie własnym to około 15-17 kcal, czyli większość dziennego limitu przysmaków u kota o wadze 4 kg. Limit dla swojego kota wyliczysz w kalkulatorze kalorii. Zalewę odsącz, a resztkę puszki przechowuj w lodówce najwyżej dobę.

Jak wybrać puszkę dla kota

Skoro tuńczyk ma być przysmakiem, niech będzie tym najmniej szkodliwym. Przy sklepowej półce sprawdź cztery rzeczy:

• Zalewa: wyłącznie sos własny. Olej i solanka odpadają.
• Skład: sama ryba i woda. Zalewy z cebulą, czosnkiem lub "warzywami" wykluczają produkt.
• Sód: im mniej, tym lepiej. Część producentów oznacza puszki jako niskosodowe.
• Forma: kawałki łatwiej odsączyć i podzielić na porcje niż drobno rozdrobnioną masę.

Odsączona łyżka soku z takiej puszki bywa zresztą przydatna: odrobina na karmie potrafi zachęcić do jedzenia kota, który stracił apetyt po chorobie. To trik doraźny, nie rozwiązanie problemu braku apetytu.

Kot uzależniony od tuńczyka

Intensywny zapach sprawia, że część kotów fiksuje się na tuńczyku i zaczyna odmawiać zwykłej karmy. Wyjście z tej pułapki wymaga cierpliwości: mieszaj coraz mniejsze ilości tuńczyka z karmą przez tydzień lub dwa, aż zapach przestanie być warunkiem posiłku. Nie stosuj głodówki "aż zje", bo u kotów bywa groźna, o czym piszemy w artykule kot nie je.

Tuńczyk a koty chore i seniorzy

U kota z przewlekłą chorobą nerek dodatki mięsne i rybne wymagają zgody lekarza, bo dieta lecznicza pilnuje poziomu fosforu i sodu, a puszka tuńczyka potrafi ten plan zepsuć. Po zapaleniu trzustki unikaj wersji w oleju nawet po odsączeniu. Senior z osłabionym węchem bywa za to wdzięcznym odbiorcą odrobiny soku z puszki na karmie, gdy trzeba go zachęcić do miski. Zasada jest wspólna: im więcej problemów zdrowotnych, tym mniej improwizacji w diecie.

Najczęstsze błędy

• Codzienna puszka tuńczyka zamiast karmy. To najprostsza droga do niedoboru witaminy E i nadmiaru rtęci.
• Podawanie tuńczyka w oleju bez odsączenia. Nadmiar tłuszczu obciąża trzustkę i tuczy.
• Częstowanie kota surową rybą lub sushi. Tiaminaza i bakterie to ryzyko, którego łatwo uniknąć gotowaniem.
• Uleganie żebraniu przy każdym otwarciu puszki. Kot błyskawicznie zamienia wyjątek w rytuał.
• Ignorowanie składu zalewy. Cebula w niektórych zalewach jest dla kota toksyczna.

Kiedy skontaktować się z weterynarzem?

Umów wizytę, jeśli kot regularnie karmiony rybami zaczyna się zataczać, drżeć, ma sztywny chód albo staje się apatyczny. To możliwe sygnały niedoboru witaminy B1 lub przewlekłego narażenia na rtęć. Reaguj też przy wymiotach lub biegunce trwających ponad dobę oraz gdy kot odmawia jedzenia przez ponad 24 godziny. Listę stanów nagłych znajdziesz w tekście o objawach wymagających pilnej wizyty.

Podsumowanie

• Tuńczyk z puszki to przysmak: łyżka raz w tygodniu, wyłącznie w sosie własnym.
• Karma pełnoporcjowa z tuńczykiem jest bezpieczna na co dzień, puszka dla ludzi nie.
• Regularne karmienie tuńczykiem grozi niedoborem witaminy E, nadmiarem soli i kumulacją rtęci.
• Surową rybę wyklucz całkowicie, gotowanie rozwiązuje problem tiaminazy.
• Kotkom w ciąży i kociętom tuńczyka nie podawaj.

Szukasz zdrowszej alternatywy? Sardynki i szproty to małe ryby o niskiej zawartości rtęci. Zasady podawania są podobne: w wodzie, bez soli, okazjonalnie. Więcej produktów oceniamy w dziale Czy kot może jeść.