Kot szkocki zwisłouchy

Kot szkocki zwisłouchy uchodzi za wyjątkowo łagodnego i rodzinnego, ale jego znak rozpoznawczy ma cenę. Ta sama mutacja, która składa uszy, powoduje wadę chrząstki dotyczącą każdego kota z tej rasy.

Charakter

Szkocki zwisłouchy to kot łagodny i mocno przywiązany do domowników. Chodzi za opiekunem po mieszkaniu, przysiada się do każdej czynności i chętnie leży w pobliżu człowieka, choć niekoniecznie na kolanach. Głos ma cichy i używa go oszczędnie, zwykle wtedy, gdy prosi o jedzenie albo o uwagę.

To rasa towarzyska bez cech nachalności. Nowych ludzi wita spokojnie, rzadko chowa się przed gośćmi i dobrze wypada w domach, gdzie sporo się dzieje. Z dziećmi dogaduje się wyjątkowo dobrze, bo konflikt woli rozwiązać odejściem niż pazurem. Naucz mimo to najmłodszych, że kota nie nosi się wbrew jego woli i zostawia w spokoju podczas snu oraz posiłku.

Poziom energii jest umiarkowany. Zwisłouchy lubi krótką zabawę wędką i sesję polowania na piórko, po czym wraca do drzemki w ulubionym miejscu. Nie jest to kot, który tygodniami wspina się pod sufit, ale ruch jest mu potrzebny, żeby nie tył i zachował sprawność stawów. O tym drugim powodzie piszemy szerzej w sekcji o zdrowiu, bo u tej rasy ma on szczególne znaczenie.

Zwisłouchy źle znosi długie godziny w pustym mieszkaniu. Jeśli pracujesz poza domem, rozważ od razu drugiego kota do towarzystwa albo inną rasę. Osobom, które dopiero planują adopcję, przyda się nasz poradnik pierwszy kot w domu. Z innymi zwierzętami układa sobie relacje spokojnie, o ile dostanie czas na zapoznanie i miejsce, do którego może się wycofać.

Wygląd

Znakiem rozpoznawczym rasy są uszy złożone do przodu i przylegające do głowy, przez co pyszczek wygląda na okrągły jak u sowy. Do tego dochodzą duże, szeroko rozstawione oczy i krótki nos, które dają temu kotu charakterystyczny, dziecięcy wyraz. Sylwetka jest średniej wielkości i zaokrąglona, a dorosłe koty ważą 3-6 kg.

Nie każdy kot z tego chowu ma zwisłe uszy. Kocięta rodzą się z uszami prostymi, a te, które odziedziczą odpowiedni wariant genu, zaczynają je składać dopiero po kilku tygodniach. Osobniki o prostych uszach nazywa się Scottish Straight i to właśnie z nimi łączy się zwisłouche koty w rozsądnej hodowli, o czym więcej w sekcji o zdrowiu.

Stopień złożenia ucha bywa różny. U jednych kotów ucho tylko lekko opada na czubku, u innych przylega niemal płasko do czaszki w potrójnym załamaniu. Ta sama cecha, która daje charakterystyczny wygląd, jest jednak objawem wady budowy chrząstki, więc nie jest to niewinny detal urody.

Sierść w odmianie krótkowłosej jest gęsta, miękka i odstająca, z wyraźnym podszerstkiem. Wzorzec dopuszcza szeroki wachlarz umaszczeń, od jednolitych przez pręgowane po znaczenia białe. Futro nie filcuje się mocno, więc pielęgnacja okrywy nie należy do wymagających, co opisujemy niżej.

Pielęgnacja

Pielęgnacja sierści jest prosta. Szczotkowanie raz w tygodniu wystarcza, a w sezonie wzmożonego linienia, wiosną i jesienią, zwiększ je do dwóch lub trzech razy, bo podszerstek schodzi wtedy obficie. Metalowy grzebień o średnich zębach zbiera martwy włos lepiej niż miękka szczotka.

Uszy wymagają więcej uwagi niż u kotów o prostym małżowinie. Złożona małżowina gorzej się wentyluje, przez co łatwiej gromadzi woskowinę i sprzyja stanom zapalnym. Zaglądaj do nich co tydzień i w razie zabrudzenia czyść gazikiem z preparatem do uszu, nigdy patyczkiem wpychanym w kanał. Każdy nieprzyjemny zapach, zaczerwienienie albo ciemny nalot to sygnał do wizyty u lekarza.

Reszta higieny wygląda standardowo. Pazury skracaj co 2-3 tygodnie, a do mycia zębów przyzwyczajaj kota od kocięcia, bo choroby jamy ustnej dotyczą większości dorosłych kotów. Raz w miesiącu zważ zwierzę, żeby w porę wychwycić przybieranie.

Przy tej rasie ruch i utrzymanie szczupłej sylwetki to nie kwestia kondycji, ale realna ochrona stawów, które u zwisłouchych są słabym punktem od urodzenia. Zapewnij kotu codzienną zabawę i wygodne, miękkie legowiska, a wejścia na wyższe półki ułatw stopniami albo pochylnią, żeby ograniczyć twarde lądowania. Dobrze dobrany drapak podpowiadamy w poradniku jak wybrać drapak. Obserwuj też, jak kot się porusza: sztywny chód, niechęć do skakania czy grube stawy skokowe wymagają konsultacji.

Zdrowie

O zdrowiu tej rasy trzeba napisać wprost, bo dotyczy ono każdego zwisłouchego kota. Ten sam wariant genu, który składa uszy, zaburza rozwój chrząstki i kości w całym organizmie. Wada nosi nazwę osteochondrodysplazji i nie jest ryzykiem, które można wybadać czy ominąć wyborem dobrej linii. Występuje u wszystkich kotów o zwisłych uszach, różni się jedynie nasileniem.

Skutki dotykają przede wszystkim stawów, zwłaszcza ogona, stawów skokowych i kolan. Zmienione kości i chrząstki prowadzą do bolesnego zwyrodnienia, sztywności i zapalenia stawów, które u części kotów ujawnia się już w młodym wieku. Objawy bywają subtelne: kot mniej skacze, porusza się ostrożnie, niechętnie daje dotykać ogona albo siada w nienaturalnej pozie. Ból jest przewlekły i postępujący, a leczenie ogranicza się do jego łagodzenia, bo przyczyny cofnąć się nie da.

Z tego powodu wiele organizacji felinologicznych i weterynaryjnych odradza albo wprost zakazuje hodowli tej rasy ze względów dobrostanowych. Część federacji nie rejestruje zwisłouchych kotów, a organizacje weterynaryjne apelują o zaprzestanie ich rozmnażania, ponieważ cecha uznawana za urodę jest jednocześnie chorobą wpisaną w geny. Jeśli rozważasz tę rasę, potraktuj to jako informację, a nie ozdobnik: bierzesz na siebie opiekę nad kotem, który z dużym prawdopodobieństwem będzie zmagał się z bólem stawów.

Odpowiedzialni hodowcy, którzy mimo wszystko prowadzą tę rasę, nigdy nie łączą dwóch kotów zwisłouchych, bo taki miot oznacza najcięższe wady szkieletu. Zamiast tego kojarzą kota zwisłouchego z prostouchym Scottish Straight. Ogranicza to skalę problemu, ale go nie usuwa, ponieważ każdy kot ze złożonym uchem i tak nosi wadę chrząstki. Uczciwa hodowla mówi o tym wprost i nie obiecuje zdrowych stawów.

Poza samą osteochondrodysplazją w rasie notuje się też kardiomiopatię przerostową (HCM) oraz wielotorbielowatość nerek (PKD), na którą istnieje test genetyczny. Reproduktory powinny mieć badane serce i wynik testu PKD, więc pytaj hodowcę o dokumentację obojga rodziców. Standardem pozostają szczepienia zgodne z kalendarzem szczepień, odrobaczanie i coroczny przegląd u lekarza. Przy dobrej opiece zwisłouchy dożywa 11-14 lat, ale komfort tego życia zależy głównie od kontroli bólu stawów.

Kiedy do weterynarza

Umów wizytę, gdy zauważysz sztywny albo utykający chód, niechęć do skakania, obrzmiałe stawy skokowe, sztywny lub nienaturalnie ustawiony ogon oraz reakcję bólową przy jego dotykaniu. Niepokoić powinny też przyspieszony oddech w spoczynku i szybkie męczenie się, bo bywają pierwszym sygnałem choroby serca. Pełną listę stanów wymagających szybkiej reakcji zebraliśmy w artykule o objawach wymagających pilnej wizyty.

Żywienie

Zwisłouchy je to samo, co każdy kot: pełnoporcjową karmę opartą na mięsie. Kot jest bezwzględnym mięsożercą i potrzebuje składników dostępnych tylko w tkankach zwierzęcych, między innymi tauryny, więc dieta bezmięsna nie wchodzi w grę. Dzienne zapotrzebowanie policzysz w kalkulatorze kalorii, a ilość karmy przełożysz na gramy w kalkulatorze dziennej porcji.

Kontrola wagi ma u tej rasy dodatkowy sens. Każdy nadmiarowy kilogram obciąża stawy, które i tak są narażone na zwyrodnienie, więc utrzymanie szczupłej sylwetki to element leczenia, a nie tylko estetyka. Odmierzaj porcje wagą kuchenną, a nie na oko, i sprawdzaj sylwetkę: talia widoczna z góry ma być zaznaczona, a żebra wyczuwalne pod cienką warstwą tkanki. Pomoże w tym kalkulator idealnej wagi.

Mokra karma jest tu dobrym wyborem, bo zawiera dużo wody, wspiera nerki i pozwala kotu najeść się przy mniejszej liczbie kalorii. Jeśli łączysz mokrą z suchą, proporcje policzysz w kalkulatorze mieszanego karmienia. Po kastracji zapotrzebowanie energetyczne spada, a apetyt często rośnie, więc to moment, w którym trzeba zmniejszyć porcje i uważniej obserwować wagę.

Posiłki podawaj o stałych porach, w kilku mniejszych porcjach zamiast jednej dużej. Karmę zmieniaj stopniowo przez 5-7 dni, mieszając nową ze starą, bo nagła podmiana kończy się zwykle biegunką. Przysmaki wliczaj do dziennego bilansu, tak by nie przekraczały 10% kalorii, a miskę z wodą ustaw z dala od jedzenia i kuwety.

Historia rasy

Rasa wywodzi się od jednej kotki. W 1961 roku na farmie w hrabstwie Perthshire w Szkocji urodziła się biała kotka o złożonych uszach, nazwana Susie. Zwrócił na nią uwagę okoliczny rolnik i miłośnik kotów William Ross, który wraz z żoną rozpoczął program hodowlany oparty na jej potomstwie. Wszystkie zwisłouche koty na świecie wywodzą się w prostej linii właśnie od Susie.

Już na wczesnym etapie okazało się, że za składanie uszu odpowiada gen dominujący, który przy łączeniu dwóch kotów zwisłouchych daje kocięta z ciężkimi wadami szkieletu. Z tego powodu brytyjska organizacja felinologiczna GCCF wstrzymała rejestrację rasy w latach 70., uznając ją za obciążoną problemami zdrowotnymi. Uznanie i popularność rasa zdobyła głównie za oceanem, gdzie hodowcy skrzyżowali ją między innymi z kotami brytyjskimi i amerykańskimi krótkowłosymi.

Do dziś status rasy pozostaje przedmiotem sporu. Wygląd zapewnił zwisłouchym ogromną popularność w internecie, ale ta sama cecha, która czyni je rozpoznawalnymi, jest wadą genetyczną, dlatego część organizacji nadal nie uznaje rasy, a lekarze weterynarii apelują o zaprzestanie jej hodowli. To rzadki przypadek, w którym popularność i dobrostan zwierzęcia stoją po przeciwnych stronach. Inne rasy o łagodnym usposobieniu porównasz w naszym katalogu ras kotów.

Ile kosztuje kot szkocki zwisłouchy?

Kocię z rodowodem kosztuje 3 000-7 000 zł. Cena zależy od hodowli, linii i umaszczenia, ale wyraźnie niższe kwoty niemal zawsze oznaczają pseudohodowlę, która nie bada rodziców i kojarzy koty przypadkowo. W przypadku tej rasy przypadkowe kojarzenie bywa szczególnie groźne, bo połączenie dwóch kotów zwisłouchych daje kocięta z ciężkimi deformacjami.

Zanim kot przekroczy próg domu, czeka Cię wydatek na wyprawkę: kuwetę, drapak, transporter, miski i zabawki. Kompletną listę z omówieniem znajdziesz w naszej wyprawce dla kociaka. Warto od razu pomyśleć o miękkich legowiskach i ułatwieniach wejścia na wyższe miejsca, które odciążą stawy.

Stałe koszty to karma dobrej jakości, żwirek i profilaktyka weterynaryjna. Do tego trzeba jednak dopisać pozycję, której inne rasy zwykle nie mają: opiekę nad stawami. U zwisłouchych z czasem dochodzą wizyty ortopedyczne, leki przeciwbólowe, suplementy oraz badania obrazowe, a przy nasilonych zmianach koszty te potrafią rosnąć z roku na rok.

Ubezpieczenie zwierzęcia albo stała rezerwa finansowa mają przy tej rasie realny sens, bo przewlekła choroba stawów to wydatek na całe życie kota, a nie jednorazowy przypadek. To uczciwa część rachunku, którą warto policzyć jeszcze przed decyzją o adopcji.

Czy kot szkocki zwisłouchy jest dla Ciebie?