Czy koty potrafią pływać? Instynkt kontra niechęć

Wystarczy zbliżyć kota do napełnionej wanny, żeby zobaczyć, jak bardzo nie ma na to ochoty. Ta niechęć każe wielu opiekunom wierzyć, że koty po prostu nie umieją pływać i dlatego boją się wody. Prawda jest inna. Pływanie to dla kota umiejętność wrodzona, a nie coś, czego musi się uczyć. Kot, który znajdzie się w wodzie, instynktownie zaczyna przebierać łapami i utrzymuje się na powierzchni. Problem nie leży więc w braku zdolności, lecz w tym, że kot zdecydowanie woli jej nie używać. W tym tekście wyjaśniam, dlaczego koty potrafią pływać, mimo to unikają wody, kiedy pływanie bywa dla kota niebezpieczne oraz co robić, jeśli kot wpadnie do wody wbrew swojej woli.

Pływanie to u kota instynkt

Koty należą do zwierząt, które nie muszą uczyć się pływać. Zdolność do utrzymania się na wodzie i wykonywania rytmicznych ruchów łapami jest wpisana w ich odruchy. Kiedy kot nagle znajdzie się w wodzie, jego ciało samo zaczyna wiosłować, podobnie jak u wielu innych ssaków. To dlatego kot, który wpadnie do stawu czy basenu, na ogół potrafi dopłynąć do brzegu, o ile ma jak się z wody wydostać.

Ta wrodzona umiejętność ma sens ewolucyjny. Dziki przodek kota żył na terenach, gdzie czasem trzeba było pokonać wodę albo z niej wyjść. Zdolność pływania bywała więc kwestią przetrwania. Współczesny kot domowy odziedziczył ten sam odruch, nawet jeśli nigdy nie musi go używać. Umiejętność drzemie w nim niezależnie od tego, czy lubi wodę, czy nie.

Dlaczego więc koty unikają wody

Skoro kot potrafi pływać, skąd ta powszechna niechęć? Powodów jest kilka i razem tłumaczą, dlaczego woda budzi u większości kotów opór. Nie chodzi o strach przed utonięciem, lecz o dyskomfort i ostrożność.

• Przemakająca sierść. Koci włos szybko nasiąka wodą i robi się ciężki. Mokry kot traci ciepło, czuje się nieporęczny i długo schnie.
• Brak doświadczenia. Większość kotów nie ma kontaktu z wodą od kocięcia, więc jest ona dla nich obca i podejrzana.
• Utrata kontroli. Kot to zwierzę ceniące pewny grunt pod łapami. W wodzie traci oparcie i możliwość szybkiej ucieczki, co go niepokoi.
• Zapach i temperatura. Woda z kranu pachnie kotu obco, a wychłodzenie po kąpieli jest dla niego nieprzyjemne.
• Nieprzyjemne skojarzenia. Jeśli jedyny kontakt z wodą to przymusowa kąpiel, kot uczy się jej unikać.

Ta niechęć jest u kotów tak powszechna, że dorobiła się osobnego wyjaśnienia. Rozkładamy je na czynniki pierwsze w tekście o tym, dlaczego koty boją się wody. Co ważne, unikanie wody nie jest równoznaczne z niezdolnością do pływania. To dwie różne sprawy, które łatwo pomylić.

Koty, które lubią wodę

Od reguły są wyjątki, i to wyraźne. Niektóre koty nie tylko tolerują wodę, ale wręcz się nią bawią, chlapią w misce i wchodzą pod kran. Istnieje też rasa, która słynie z zamiłowania do pływania. To kot turecki van, u którego upodobanie do wody jest tak charakterystyczne, że zyskał przydomek pływającego kota. Chętniej niż inne koty wchodzą też do wody koty bengalskie i część kotów Maine Coon.

Na indywidualne podejście do wody duży wpływ ma wczesne doświadczenie. Kot, który jako kocię spotykał się z wodą w spokojny, przyjemny sposób, ma większą szansę zostać dorosłym, który jej nie unika. Dużo zależy też od temperamentu. Koty odważne i ciekawskie chętniej eksperymentują niż koty lękliwe. Nie oznacza to jednak, że każdego kota da się przekonać do wody, i nie ma potrzeby na siłę tego robić.

Kiedy pływanie bywa niebezpieczne

To, że kot potrafi pływać, nie znaczy, że woda jest dla niego zawsze bezpieczna. Zdolność do płynięcia ma swoje granice, a kilka sytuacji wymaga rozsądku i ostrożności ze strony opiekuna.

• Brak wyjścia z wody. Kot, który wpadnie do basenu o gładkich, stromych ściankach, potrafi płynąć, ale nie ma jak się wydostać i się wyczerpuje. To realne zagrożenie.
• Wychłodzenie. Zimna woda szybko wychładza mokrego kota, co jest groźne, zwłaszcza dla małych kociąt i starszych kotów.
• Panika i wyczerpanie. Przerażony kot marnuje siły na szarpaninę zamiast spokojnie płynąć, przez co szybciej opada z sił.
• Zachłyśnięcie. Woda, która dostanie się do dróg oddechowych, może prowadzić do groźnych powikłań nawet po wyjściu na brzeg.

Dlatego kot nie powinien mieć niekontrolowanego dostępu do dużych zbiorników wody, oczka wodnego czy odkrytego basenu. Jeśli kot połknął sporo wody albo po wyjściu z niej dziwnie oddycha, kaszle lub jest osowiały, to sytuacja dla weterynarza, a nie do przeczekania w domu.

Co robić, gdy kot wpadnie do wody

Jeśli kot znajdzie się w wodzie wbrew swojej woli, najważniejszy jest spokój. Panika opiekuna udziela się zwierzęciu i tylko pogarsza sprawę. Wyjmij kota z wody możliwie szybko i delikatnie, dając mu pewne oparcie. Potem trzeba go osuszyć, żeby nie zmarzł, i dać mu ochłonąć w cichym, ciepłym miejscu.

Osuszanie mokrego kota to osobne wyzwanie, bo sierść długo schnie, a kot bywa spięty. Praktyczne wskazówki, jak to zrobić bez dodatkowego stresu, znajdziesz w poradniku o tym, jak kąpać kota. Nawet jeśli kot z pozoru wygląda dobrze, obserwuj go przez kolejne godziny. Kaszel, przyspieszony oddech albo osowiałość po kontakcie z wodą to powód do kontaktu z lecznicą.

Najczęstsze błędy opiekunów

• Wrzucanie kota do wody, żeby sprawdzić, czy umie pływać. To brutalne i zbędne, bo umiejętność jest wrodzona, a doświadczenie może na trwałe zniechęcić kota do wody.
• Zostawianie odkrytego basenu lub oczka wodnego bez zabezpieczenia. Kot może wpaść i nie znaleźć wyjścia.
• Mylenie niechęci do wody z niezdolnością do pływania. To dwie różne rzeczy, a kot potrafi płynąć nawet wtedy, gdy wody nie znosi.
• Zmuszanie lękliwego kota do kontaktu z wodą na siłę. Presja pogłębia strach, zamiast go zmniejszać.
• Lekceważenie objawów po zachłyśnięciu. Problemy z oddychaniem po kontakcie z wodą wymagają szybkiej reakcji.

Czy koty potrafią pływać? Co zapamiętać

• Koty potrafią pływać, bo umiejętność ta jest u nich wrodzona, a nie wyuczona.
• Kot, który wpadnie do wody, na ogół dopłynie do brzegu, o ile ma jak się z niej wydostać.
• Większość kotów mimo to unika wody z powodu przemakającej sierści, braku doświadczenia i utraty pewnego gruntu.
• Są koty i całe rasy, jak turecki van, które wodę lubią i pływają dla przyjemności.
• Pływanie bywa groźne przy braku wyjścia z wody, wychłodzeniu, panice albo zachłyśnięciu.
• Po niechcianym kontakcie z wodą trzeba kota osuszyć, ogrzać i obserwować, a niepokojące objawy skonsultować z weterynarzem.

Ciekawi cię, co jeszcze potrafi kot i czego się boi? Zajrzyj do naszego działu ciekawostki, w którym wyjaśniamy koci świat bez mitów.