Odrobaczanie kociąt, jak i kiedy

Odrobaczanie kociąt zaczyna się zaskakująco wcześnie i powtarza częściej, niż spodziewa się wielu opiekunów. Pierwszy raz maluch dostaje preparat już około 3 tygodnia życia, potem co 2 tygodnie mniej więcej do 8-12 tygodnia, a następnie przechodzi na rzadszy, regularny rytm dobrany do trybu życia. Środek zawsze pochodzi od weterynarza i jest dopasowany do aktualnej wagi kocięcia, która w tym wieku zmienia się z tygodnia na tydzień. Preparatów dla ludzi ani dla psów nie podajesz nigdy.

Skąd takie tempo już u kilkutygodniowego malucha? Odpowiedź brzmi: bo kocię bardzo często rodzi się już zarażone albo zaraża się w pierwszych dniach życia. O tym jest ten poradnik.

Dlaczego kocięta rodzą się z glistami?

Glisty to najczęstsi pasożyci kocich jelit i kocięta są na nie wyjątkowo narażone. Larwy tych nicieni potrafią przetrwać w tkankach dorosłej kotki w formie uśpionej przez długi czas. Podczas ciąży i laktacji się uaktywniają i przechodzą na potomstwo. Najważniejszą drogą zarażenia malucha jest mleko matki: kocię pije siarę, a razem z nią dostaje larwy pasożyta. Zdarza się też zarażenie jeszcze przed narodzinami.

Efekt jest taki, że nawet zadbana, zdrowo wyglądająca kotka może przekazać glisty całemu miotowi w pierwszych dniach życia. Z tego samego powodu odrobaczanie kociąt prowadzi się równolegle z odrobaczeniem matki. Kuracja samych maluchów bez leczenia kotki mija się z celem, bo pasożyty krążą między nimi w kółko. To także powód, dla którego nie da się po prostu założyć, że konkretne kocię jest czyste i pominąć wczesnych dawek.

Jakie robaki grożą kocięciu?

Najczęstszym problemem malucha są glisty, czyli nicienie przypominające cienkie nitki makaronu. Bytują w jelicie cienkim i podkradają kocięciu składniki odżywcze, przez co maluch marnie rośnie mimo apetytu. Przy silnej inwazji zwijają się w kłębek i potrafią doprowadzić nawet do niedrożności jelita u tak drobnego zwierzęcia. To one przechodzą na kocię z mlekiem matki i to na nie celuje większość wczesnych dawek.

Drugą grupą są tęgoryjce, mniejsze i bardziej podstępne. Zakotwiczają się w ścianie jelita i żywią krwią, więc u kocięcia potrafią wywołać anemię. Osobny temat to tasiemiec, którego najpospolitszy gatunek przenoszą pchły: kocię połyka zarażoną pchłę podczas wylizywania sierści i po kilku tygodniach w jego jelicie rośnie dorosły pasożyt. Dlatego u malucha z pchłami samo odrobaczanie nie wystarczy, trzeba równolegle zwalczyć pchły, o czym więcej piszemy w tekście o pchłach u kota.

Kiedy i jak często odrobaczać kocię?

Rytm odrobaczania malucha jest gęsty, bo pasożyty rozwijają się szybko, a młody organizm znosi ich obecność wyjątkowo źle. Poniższa tabela pokazuje typowy schemat u zdrowego kocięcia. Dokładne terminy i preparat ustala weterynarz.

Górna granica częstych dawek, czyli owe 8-12 tygodnia, nie jest sztywna. Lekarz może ją przesunąć w zależności od nasilenia zarażenia, wyniku badania kału oraz tego, skąd pochodzi maluch. Kocię ze schroniska albo znalezione na dworze bywa obciążone silniej niż potomstwo domowej kotki i wymaga uważniejszego planu. Po zakończeniu tego intensywnego okresu kot przechodzi na schemat dla dorosłych, który szczegółowo opisaliśmy w tekście odrobaczanie kota.

Preparat tylko od weterynarza, dobrany do wagi

To najważniejsza zasada bezpieczeństwa całej kuracji. Środek na odrobaczanie kocięcia dobiera weterynarz i dawkuje go ściśle według aktualnej wagi malucha. Brzmi oczywiście, ale u kilkutygodniowego kota waga zmienia się tak szybko, że dawka sprzed dwóch tygodni może już nie pasować. Dlatego kocię waży się przed każdym podaniem, zamiast zgadywać.

Dawkowanie na oko jest ryzykowne w obie strony. Zbyt niska dawka nie zwalczy pasożytów i tylko utrwala fałszywe poczucie, że problem został załatwiony. Zbyt wysoka niepotrzebnie obciąża drobny organizm malucha, który ma dużo mniejszy margines bezpieczeństwa niż dorosły kot. Ważny jest też rodzaj substancji: nie każdy preparat jest zarejestrowany dla tak młodych kociąt, a część działa dopiero od określonej masy lub wieku. Ten wybór należy do lekarza, nie do ulotki.

Osobno trzeba powiedzieć jasno, czego nie robić. Nie podawaj kocięciu ludzkich tabletek przeciwrobaczych ani środków przeznaczonych dla psów. Różnią się substancjami i stężeniami, a niektóre z nich są dla kota wprost toksyczne. Odpadają też domowe sposoby: czosnek nie zwalcza pasożytów, za to uszkadza kocie czerwone krwinki, a ziołowe mikstury nie mają potwierdzonej skuteczności. U tak młodego zwierzęcia eksperymenty tego rodzaju bywają szczególnie groźne.

Badanie kału: kiedy warto

Odrobaczanie kociąt prowadzi się zwykle profilaktycznie, bo ryzyko zarażenia jest duże, a skutki u malucha poważne. Badanie kału jest jednak cennym uzupełnieniem, zwłaszcza gdy kocię ma objawy, gdy pochodzi z niepewnego źródła albo gdy mimo kuracji coś dalej niepokoi.

Wykonanie jest proste. Zbierasz próbki z kuwety z 2-3 kolejnych dni do jednego pojemnika, bo jaja pasożytów nie są wydalane równomiernie, a próbka zbiorcza zwiększa czułość badania. Laboratorium ocenia materiał pod mikroskopem i wykrywa nie tylko glisty, ale też inne pasożyty, które nie zawsze obejmuje standardowy preparat. Dzięki temu lekarz wie, z czym dokładnie ma do czynienia, i może dobrać leczenie celowane, zamiast działać wyłącznie w ciemno.

Warto też pamiętać o momencie badania. Bezpośrednio po podanej dawce wynik bywa mylący, bo w kale pojawiają się obumierające pasożyty, a jaja nie zawsze są jeszcze wykrywalne. Jeśli lekarz zleca kontrolne badanie po kuracji, zwykle wyznacza konkretny odstęp, żeby ocena była miarodajna. Trzymaj się tego terminu zamiast robić badanie od razu.

Objawy robaczycy u kocięcia

Część zarażonych kociąt długo nie pokazuje wyraźnych objawów i to właśnie dlatego wczesne, regularne odrobaczanie ma sens. Gdy inwazja jest silniejsza, zobaczysz zwykle któryś z tych sygnałów:

• wzdęty, twardy brzuszek kontrastujący z chudym grzbietem i wystającymi żeberkami,
• słabe przyrosty masy mimo apetytu, które łatwo kontrolować kalkulatorem przyrostu kociaka,
• nawracające biegunki, czasem z domieszką śluzu, oraz przejściowe wymioty,
• widoczne pasożyty lub człony tasiemca przypominające ziarnka ryżu przy odbycie i w legowisku,
• matowa, nastroszona sierść bez połysku oraz ogólne osłabienie.

Szczególnie niepokojący jest maluch blady na dziąsłach i osowiały. Silna inwazja glist czy tęgoryjców potrafi wywołać u kocięcia anemię, a to stan wymagający szybkiej pomocy, nie kolejnej tabletki na własną rękę. Jeśli kocię przy tym odmawia jedzenia, nie zrzucaj tego automatycznie na robaki, tylko skonsultuj się z lekarzem.

Robaczyca kocięcia a domownicy

Glisty kotów to zoonoza, czyli pasożyt zdolny zarazić także człowieka. Ich larwy mogą wywołać u ludzi zespół larwy wędrującej, a najbardziej narażone są dzieci, które bawią się na podłodze i wkładają ręce do buzi. Skoro dziecko i kocię często dzielą tę samą przestrzeń i mnóstwo bliskiego kontaktu, konsekwentne odrobaczanie malucha chroni nie tylko jego.

Resztę załatwia zwykła higiena. Sprzątaj kuwetę codziennie, bo jaja glist stają się zakaźne dopiero po pewnym czasie w środowisku, więc szybkie usuwanie odchodów przerywa cykl. Myj ręce po zabawie z kocięciem i po sprzątaniu kuwety, zwłaszcza przed jedzeniem. To rutyna na 2 minuty dziennie, a odsuwa większość ryzyka.

Najczęstsze błędy

• Pojedyncza dawka i temat zamknięty. Odrobaczenie zabija pasożyty obecne w jelicie, ale nie chroni na przyszłość. U kocięcia dawki trzeba powtarzać co 2 tygodnie.
• Dawkowanie na oko. Bez ważenia malucha przed każdym podaniem łatwo trafić za nisko lub za wysoko, a jego margines bezpieczeństwa jest mały.
• Preparaty dla ludzi lub dla psów. Inne substancje i stężenia sprawiają, że taki środek bywa dla kocięcia toksyczny.
• Leczenie kociąt bez matki. Nieodrobaczona kotka zaraża miot od nowa przez mleko, więc kuracja musi objąć całą rodzinę.
• Poleganie na czosnku i ziołach. Nie działają na pasożyty, a czosnek dodatkowo uszkadza kocie krwinki.
• Ignorowanie bladych dziąseł i apatii. To możliwe objawy anemii przy silnej inwazji, które wymagają pilnej wizyty, a nie kolejnej tabletki.

Kiedy skontaktować się z weterynarzem?

Cały plan odrobaczania kocięcia i tak układasz z lekarzem, więc gabinet to naturalne miejsce na pytania o dawki i terminy. Pilnej konsultacji wymaga jednak kocię blade na dziąsłach, apatyczne albo słabnące, bo tak może wyglądać anemia. Nie zwlekaj również, gdy widzisz robaki lub człony tasiemca w kale czy wymiocinach, gdy maluch ma wzdęty brzuszek i uporczywą biegunkę, a także gdy mimo podania preparatu objawy nie ustępują. Listę stanów, które nie mogą czekać, znajdziesz w artykule o objawach wymagających pilnej wizyty.

Podsumowanie

• Kocięta bardzo często rodzą się z glistami albo łapią je z mlekiem matki, dlatego odrobaczanie zaczyna się już około 3 tygodnia życia.
• Do mniej więcej 8-12 tygodnia dawki powtarza się co 2 tygodnie, potem przechodzi się na rzadszy, regularny rytm.
• Preparat dobiera weterynarz do aktualnej wagi malucha; kocię waży się przed każdym podaniem.
• Nigdy nie podawaj środków dla ludzi ani dla psów, a domowe sposoby w rodzaju czosnku odpadają.
• Badanie kału pomaga wykryć pasożyty i leczyć celowanie, zwłaszcza u kocięcia z niepewnego źródła.
• Glisty zagrażają też ludziom, głównie dzieciom, więc odrobaczanie plus higiena chronią cały dom.

Planujesz pierwsze tygodnie malucha? Zajrzyj do kalendarza szczepień, skompletuj wyprawkę dla kociaka, a więcej tematów o opiece nad kociakiem znajdziesz w dziale Kocięta.