Jak karmić kociaka?

Karmienie kociaka rządzi się innymi prawami niż karmienie dorosłego kota. Maluch w pierwszym roku życia rośnie szybciej, niż kiedykolwiek później, buduje mięśnie i szkielet, a jego drobny żołądek nie pomieści dużej porcji naraz. Z tych trzech faktów wynika cała reszta: kociak potrzebuje karmy bardziej skoncentrowanej pod względem energii i białka, a do tego rozłożonej na częstsze posiłki. Karma dla dorosłych po prostu nie zaspokoi tych potrzeb.

Dobra wiadomość jest taka, że żywienie kociaka nie jest skomplikowane, jeśli trzymasz się kilku zasad. Właściwa karma, odpowiednia częstotliwość, stały dostęp do wody i zdrowy rozsądek przy przysmakach załatwiają większość sprawy. Poniżej rozkładamy każdy z tych elementów na czynniki pierwsze.

Dlaczego kocię potrzebuje specjalnej karmy

Karma dla kociąt to nie chwyt marketingowy, tylko odpowiedź na realne potrzeby rosnącego organizmu. Ma wyższą kaloryczność, bo maluch spala energię w tempie nieporównywalnym z dorosłym kotem. Zawiera więcej łatwo przyswajalnego białka zwierzęcego, które jest budulcem mięśni. Ma też inne proporcje wapnia i fosforu, potrzebnych do budowy zdrowego szkieletu, oraz dodatek składników wspierających rozwój, takich jak kwas DHA istotny dla mózgu i wzroku.

Podawanie kociakowi karmy dla dorosłych spowalnia jego rozwój i naraża na niedobory w najważniejszym okresie życia. Odwrotny błąd, czyli trzymanie dorosłego kota na kalorycznej karmie dla kociąt, prowadzi z kolei do nadwagi. Karmę dopasowuje się więc do etapu życia. O zasadach żywienia dorosłego kota, do których maluch dojdzie z czasem, piszemy szerzej w przewodniku żywienie kota.

Wybierając konkretny produkt, kieruj się oznaczeniem pełnoporcjowe albo kompletne dla kociąt, bo tylko taka karma pokrywa całość potrzeb malucha bez dodatków. Karmy oznaczone jako uzupełniające albo przysmaki nie nadają się na podstawę diety. Dobra karma dla kociąt na pierwszym miejscu składu ma źródło białka zwierzęcego, na przykład mięso drobiowe. Jeśli maluch trafił do Ciebie już na jakiejś karmie, warto przez pierwsze dni utrzymać tę samą, a dopiero potem stopniowo zmieniać ją na wybraną przez siebie, bo nowy dom i nowa dieta naraz to dla malucha dużo stresu.

Sucha, mokra czy jedna i druga

Kociaka można karmić karmą mokrą, suchą albo łączyć obie formy, byle każda była przeznaczona właśnie dla kociąt. Karma mokra ma tę zaletę, że dostarcza dużo wody, co sprzyja prawidłowemu nawodnieniu malucha, i zwykle bywa chętnie jedzona. Karma sucha jest wygodna, można ją zostawić w misce na dłużej, a chrupanie wspiera rozwój zębów.

Rozsądnym rozwiązaniem jest karmienie mieszane: mokra karma w wyznaczonych posiłkach oraz odrobina suchej dostępna między nimi. Ważne, żeby przy przechodzeniu z jednej karmy na drugą robić to stopniowo, przez kilka dni mieszając starą z nową, bo nagła zmiana łatwo wywołuje u malucha rozstrój żołądka. Sucha karma dla kociaka na starcie, gdy zęby są jeszcze drobne, powinna być zmiękczana ciepłą wodą do konsystencji papki.

Przy karmie mokrej pamiętaj o kilku praktycznych drobiazgach. Podawaj ją w temperaturze pokojowej, bo prosto z lodówki bywa dla malucha za zimna i mniej apetyczna. Otwartą puszkę trzymaj w lodówce i zużyj w ciągu doby, a resztek zaschniętych w misce nie zostawiaj na później, bo szybko się psują. Miski myj po każdym posiłku, ponieważ resztki karmy to pożywka dla bakterii, na które wrażliwy układ pokarmowy kociaka reaguje łatwiej niż jelita dorosłego kota. Te nawyki wydają się oczywiste, ale to na nich najczęściej potyka się nowy opiekun malucha.

Jak często karmić kociaka

Częstotliwość posiłków zależy od wieku. Im maluch młodszy, tym mniejszy ma żołądek i tym częściej musi jeść, bo jego rezerwy energii są znikome. Wraz z dorastaniem liczba posiłków maleje, a porcje rosną. Poniższa tabela pokazuje orientacyjny schemat.

Widełki są orientacyjne, bo tempo rozwoju zależy od rasy i konkretnego kota. U małego kociaka zasada głodzenia w stylu zgłodnieje, to zje jest wręcz niebezpieczna, bo maluch z minimalnymi rezerwami szybko traci energię po kilku godzinach bez posiłku. Dlatego młode koty karmi się regularnie, o stałych porach. Ile dokładnie ma lat Twój znaleziony maluch, pomoże oszacować kalkulator wieku kociaka.

Jeśli chodzi o wielkość porcji, najprościej trzymać się wskazówek producenta z opakowania, bo dawka zależy od kaloryczności konkretnej karmy oraz wieku i masy kota. Wielu opiekunów małych kociąt stosuje karmienie do woli, czyli zostawia maluchowi stały dostęp do jedzenia, bo w fazie intensywnego wzrostu ryzyko przekarmienia jest niewielkie, a energii kocię potrzebuje mnóstwo. Z czasem, gdy tempo wzrostu zwalnia, przechodzi się na posiłki o wyznaczonych porach i kontrolowane porcje, żeby uniknąć nadwagi u dorastającego kota. Wagę malucha warto przy tym śledzić, bo systematyczny przyrost jest najlepszym dowodem, że porcje są dobrane właściwie.

Mleko dla kociąt, ale nie krowie

To jeden z najczęstszych i najgroźniejszych błędów. Kociętom nie podaje się mleka krowiego. Rosnący kot traci zdolność trawienia laktozy, a mleko krowie zawiera jej dużo, więc skutkiem jest biegunka, a przy niej realne ryzyko odwodnienia, które u malucha postępuje szybko.

Jeśli kocię nie ma matki i wymaga karmienia mlekiem, stosuje się wyłącznie preparat mlekozastępczy dla kotów, dostępny w sklepach zoologicznych i lecznicach. Jest on składem dopasowany do potrzeb kociaka i nie obciąża jego układu pokarmowego tak jak mleko krowie. Popularne mleczka dla kotów sprzedawane jako przysmak to co innego: dodatek dla dorosłych zwierząt, a nie pełnowartościowy pokarm dla malucha. Karmienie osieroconego kocięcia zawsze warto skonsultować z weterynarzem, który dobierze preparat i ustali harmonogram.

Woda: element, o którym łatwo zapomnieć

Obok miski z karmą zawsze musi stać miska ze świeżą wodą, wymieniana codziennie. Gdy maluch przechodzi na pokarm stały, przestaje pobierać płyn z mleka i samodzielne picie staje się jedynym źródłem nawodnienia. Koty z natury piją niechętnie, a odwodnienie u kociaka jest groźniejsze niż u dorosłego, więc dostęp do wody to nie dodatek, tylko konieczność.

Miskę z wodą ustaw z dala od miski z karmą i od kuwety, bo koty instynktownie unikają picia tuż przy jedzeniu i przy toalecie. Część kociąt chętniej pije z szerokiego, płytkiego naczynia albo z poidła fontannowego z płynącą wodą. Jeśli maluch je głównie suchą karmę, tym bardziej pilnuj, żeby pił, bo taka dieta dostarcza mało wody. Ile płynu potrzebuje kot danej wagi, oszacujesz w kalkulatorze nawodnienia.

Przysmaki i ludzkie jedzenie

Przysmaki u kociaka trzeba ograniczać mocniej niż u dorosłego kota. Rosnący organizm ma precyzyjne zapotrzebowanie na składniki, których dostarcza zbilansowana karma, a każda przekąska poza nią zaburza te proporcje i zajmuje w małym żołądku miejsce potrzebne pełnowartościowemu posiłkowi. Smakołyki dla kociąt podawaj więc okazjonalnie, jako nagrodę, a nie stały element diety.

Ludzkiego jedzenia lepiej maluchowi nie dawać. Wiele produktów z naszego stołu jest dla kotów szkodliwych, a delikatny przewód pokarmowy kocięcia reaguje na nowości łatwiej niż jelita dorosłego zwierzęcia. Cebula, czosnek, czekolada czy winogrona są dla kota toksyczne niezależnie od wieku. Zamiast eksperymentów ze stołu postaw na bezpieczną karmę dla kociąt jako podstawę. Kompletną listę rzeczy potrzebnych maluchowi na start znajdziesz w tekście wyprawka dla kociaka.

Kiedy przejść na karmę dla dorosłych

Przejście z karmy dla kociąt na karmę dla dorosłych następuje zwykle około dwunastego miesiąca życia, gdy kot kończy fazę intensywnego wzrostu. U ras dużych, jak maine coon czy kot norweski leśny, moment ten bywa późniejszy, bo rosną one wolniej i dłużej korzystają z bogatszej karmy. O dokładnym terminie najlepiej zdecydować z weterynarzem, patrząc na wiek, wagę i tempo rozwoju konkretnego kota.

Samą zmianę karmy przeprowadza się stopniowo, przez mniej więcej tydzień, dokładając coraz więcej nowej karmy do starej. Nagła zamiana potrafi wywołać biegunkę i zniechęcić kota do jedzenia. Czy maluch rósł prawidłowo aż do tego momentu, najłatwiej ocenić po systematycznym przyroście masy, o którym więcej w tekście ile powinien ważyć kociak.

Przy okazji tej zmiany zwykle spada też liczba posiłków, bo dorosły kot je dwa razy dziennie zamiast czterech czy pięciu jak maluch. Cały ten rok karmienia kociaka to inwestycja, która procentuje przez resztę życia zwierzęcia, więc warto poświęcić mu uwagę i nie iść na skróty.

Kiedy skontaktować się z weterynarzem

Problemy z jedzeniem u kociaka warto konsultować szybciej niż u dorosłego kota, bo maluch szybciej się wyczerpuje. Do lekarza zgłoś się, gdy kocię odmawia jedzenia przez dłuższy czas, chudnie lub nie przybiera na wadze mimo apetytu, ma uporczywą biegunkę albo wymioty, jest apatyczne lub wyraźnie osłabione. Każde osierocone kocię, które wymaga karmienia preparatem, również powinno przejść badanie.

Weterynarz pomoże też dobrać karmę przy specjalnych potrzebach, ustalić moment przejścia na dietę dla dorosłych oraz zaplanować odrobaczanie i szczepienia, które u rosnącego kota idą w parze z prawidłowym żywieniem. Dobrze poprowadzone karmienie w pierwszym roku to fundament zdrowia na resztę życia. Więcej praktycznych porad o maluchach znajdziesz w dziale Kocięta.